Raport Gospodarczego Gabinetu Cieni BCC – ŚRODOWISKO i KLIMAT

Autorem raportu jest RYSZARD PAZDAN minister środowiska Gospodarczego Gabinetu Cieni BCC. Uczestnik prac i członek Komitetu Monitorującego Programy Operacyjne nowej perspektywy finansowej 2014-2020, członek szeregu polskich i zagranicznych stowarzyszeń zawodowych, m.in. Polskiego Forum Akademicko-Gospodarczego, Air & Waste Management Association. Założyciel i prezes firmy ATMOTERM SA. Autor wielu publikacji i ekspertyz dotyczących m.in. gospodarki cyrkulacyjnej, zmian klimatu, emisji zanieczyszczeń, oddziaływań na środowisko, zarządzania informacjami środowiskowymi. Ekspert BCC ds. polityki środowiskowej państwa.

Pazdan Ryszard
Pazdan Ryszard

PODSUMOWANIE DOTYCHCZASOWYCH DZIAŁAŃ ORAZ REKOMENDAJE DLA RZĄDU

Działania rządu w I kwartale 2021 r. w niewielkim stopniu lub wręcz w ogóle nie wpłynęły na zmianę złego stanu środowiska w Polsce. W tym okresie poddawane były i są obecnie obszernym konsultacjom społecznym najistotniejsze dokumenty, które wpłyną na politykę rządu, w tym: Polityka Energetyczna Polski 2040 przyjęta i opublikowana w marcu w Monitorze Polskim, Nowa Polityka Przemysłowa, Krajowy Plan Odbudowy finansowany z Europejskiego Funduszu Odbudowy, oraz – wynikające z nowej umowy spójności – nowe regionalne i centralne programy operacyjne związane z podziałem funduszy europejskich na lata 2021 – 2027.

Był to okres wyjątkowo trudny, ponieważ uzgodnienie tych programów, które prawie w 70% są związane z obszarem środowiskowym i cyfryzacyjnym, odbywało się w sytuacji wyjątkowych napięć politycznych.

O ile program „Czyste Powietrze” dysponujący ogromnym budżetem ponad 100 mld zł, zarządzany i finansowany „centralnie” należy uznać za porażkę rządu w realizacji projektów mogących znacznie i szybko poprawić tragiczną jakość powietrza w Polsce, to przynajmniej kolejny program „Mój Prąd”, skierowany na dofinansowanie fotowoltaiki i wysokoefektywnych źródeł energii, odniósł sukces przyczyniając się do poważnego rozwoju energetyki prosumenckiej.

Na tym tle warto zauważyć dużą aktywność administracji samorządowej w obszarze środowiskowym. Jest to o tyle cenne i interesujące z uwagi na bezpośrednią odpowiedzialność tej administracji za stan środowiska i zarządzanie jej poszczególnymi komponentami.
Urzędy miast i gmin, pomimo trudnej sytuacji gospodarczej, utrzymują na wysokim poziomie zaangażowanie w poprawianie jakości powietrza i przeznaczają z bieżących budżetów dużo wyższe środki niż w przypadku rządowego programu „Czyste powietrze” na wymianę kotłów węglowych i działania edukacyjne. Podobnie urzędy marszałkowskie (szczególnie: podlaskie, mazowieckie, dolnośląskie, opolskie, pomorskie) podjęły szereg inicjatyw związanych z poprawą jakości środowiska, w tym na masową skalę inwentaryzacje źródeł jego zanieczyszczania.

Pomimo braku rządowych dokumentów strategicznych, szereg samorządów wojewódzkich podjęło wyprzedzające przygotowania do wyznaczenia celów wynikających z Europejskiego Zielonego Ładu w tym np. zmierzających do budowy programów regionalnych dot. Gospodarki o Obiegu Zamkniętym (podkarpackie, śląskie). Duże i niesłabnące zaangażowanie obserwuje się również w podejmowaniu inwestycji związanych z efektywnością energetyczną i zielonym transportem. Zwiększyła się liczba planów mobilności miejskich, wyznaczania stref ograniczonego ruchu samochodowego, wymiany na bezemisyjny taboru autobusowego, budowa park&ride, oraz termomodernizacji budynków użyteczności publicznej.
Pomimo sukcesów administracji samorządowej, należy odnotować również szereg negatywów jak choćby poważne wydłużenia procesów decyzyjnych powodowanych lockdownami, utrudnioną i rozciągniętą w czasie komunikację z administracją, a głuche telefony i brak przekierowań mailowych to zmora kontaktów klientów z urzędnikami. Utrudniony i wolny proces procedowania elektronicznego wskazuje na ograniczoną i nierówną transformację cyfrową naszego kraju.

Reklama - Podnośnik koszowy w SłupskuPodnośnik koszowy Słupsk

Sprawność regionalnej administracji samorządowej w zarządzaniu zagadnieniami jakości środowiska dla wszystkich jego komponentów, nawet przy skromniejszych środkach finansowych jest dużo wyższa niż zarządzanie centralnej administracji rządowej.

Dlatego Gospodarczy Gabinet Cieni BCC, z uwagi na bardzo mierny postęp w poprawie jakości środowiska naszego kraju, rekomenduje i oczekuje rozważenia dokonania restrukturyzacji systemu zarządzania problemami środowiskowymi w kierunku jego decentralizacji. W zasadniczym stopniu zdecentralizowana powinna być również redystrybucja środków unijnych przeznaczonych na realizację nowych, regionalnych programów operacyjnych.

Opracowanie jest elementem Raportu Gospodarczego Gabinetu Cieni BCC dot. I kwartału 2021 r.

Reklama